Formacja WFO i test wolumenowy – jak grają Smart Money?

WFO, czyli Wolumenowa Formacja Odwrócenia, to konkretne zachowanie ceny i wolumenu na wykresie, zaobserwowane przez Rafała Glinickiego. Chciałbym Wam dzisiaj pokazać wzorcową formację i przy okazji test wolumenowy, który się wyrysował. Najpierw jednak kilka słów wyjaśnienia na temat różnic pomiędzy rynkiem akcji, a rynkiem kontraktów (forex).

Różnica pomiędzy rynkiem akcji, a rynkiem kontraktów (forex)

Na rynku akcji kupuje się zazwyczaj akcje i pozostaje z nimi na długi lub bardzo długi termin. Ilość akcji w obiegu jest ściśle znana. Nie jesteś w stanie kupić więcej akcji, niż jest ich w obiegu oraz więcej, niż w aktualnym momencie jest skłonna sprzedać podaż.

Na rynku kontraktów lub na rynku forex, który często w oparciu o rynek kontraktów funkcjonuje, pozycje otwiera i zamyka się w tym samym dniu. Na tym rynku zdecydowana większość inwestorów nie przetrzymuje pozycji przez noc. To, co dzisiaj jest rozgrywane, rozgrywane jest dzisiaj. To, co będzie rozgrywane jutro, będzie rozgrywane jutro. Dzisiaj nikt nie snuje scenariuszy na dzień jutrzejszy. Konsekwencją takiego rozumowania jest rozgrywanie ruchów na kontraktach tylko i wyłącznie na krótkich interwałach czasowych (do 15 minut). Osiąganie zysków jest możliwe tylko poprzez stosowanie dźwigni finansowej. Oczywiście dźwignia działa również w drugą stronę, jeżeli ktoś się myli, dlatego zarządzanie ryzykiem jest tutaj niezbędne (stosowanie stop loss).

Co to jest WFO?

Formacja WFO (Wolumenowa Formacja Odwrócenia) może się rysować zarówno na spadku danego instrumentu finansowego jak i na jego wzroście. W przypadku spadku rynku będziemy mówić o formacji WFO na wzrost. W przypadku wzrostu rynku będziemy mówić o formacji WFO na spadek.

Formacja WFO składa się z 2 części. Lewy szczyt formacji winien mieć rekordowy wolumen względem tła (będzie to szczyt fali 3 lub fali A). Prawy szczyt formacji (szczyt fali 5 lub fali C), który wyrysuje się na wyższym poziomie cenowym (w przypadku wzrostu) lub na niższym poziomie cenowym (w przypadku spadku), winien mieć już niższy wolumen (niż w szczycie fali 3 lub A), ale jednocześnie ten wolumen powinien być wyższy, niż wolumen widziany po lewej strony po szczycie (w przypadku wzrostu) lub dołku (w przypadku spadku) fali 3 lub A. Brzmi to skomplikowanie, więc zobaczmy to na wykresie.

Przykład EURUSD

Zobaczmy, że lewe ramię formacji ma rekordowy wolumen. Prawe ramię formacji ma wysoki wolumen, mniejszy, niż na lewym ramieniu, ale większy, niż po swojej lewej stronie. Jest to dosłownie wzorcowa formacja WFO.

Jak wyżej napisałem, formacja WFO powstaje pomiędzy szczytem fali 3 i 5 lub pomiędzy falami A i C. Jedno i drugie determinuje to, że ruch po takiej formacji winien nastąpić w przeciwnym kierunku. Im świece mają charakter bardziej dystrybucyjny (górne cienie w przypadku wzrostu i dolne cienie w przypadku spadku), tym większa szansa na odwrócenie.

Przykład KGHM

Celowo pokazuję ten przykład, że formacja WFO (pierwsza) nie zawsze stworzy natychmiastowe odwrócenie. Pamiętajmy, że rynki są fraktalne, co oznacza, że fali impulsowej są również zawarte mniejsze impulsy. To w nich może się ukształtować “mniejsze WFO”. Niemniej jednak WFO jest doskonałym koncentratorem uwagi, sugerującym zmieniający się kierunek rynku.

Test wolumenowy

Zdarza się, że rynki “chodzą” harmonicznie. Harmonicznie na rynku oznacza dosłownie to, że respektują zniesienia. Wróćmy do naszego przykładu Eurodolara. Przy tej okazji wskażę, że mamy tutaj do czynienia z wolumenem realnym. W przypadku XTB, skąd pochodzi ten wykres, wolumen realny jest nakładką realnego notowania serii kontraktów terminowych na dany walor/parę walutową. Większość platform dostarcza jedynie wolumen tickowy, który niewiele ma wspólnego z tym z realnego rynku.

Mamy w każdym razie naszą formację WFO, która powstała pomiędzy 3 a 5 falą lub pomiędzy falą A i C korekty. Zobaczmy, czy cena w jakiś sposób zareagowała na zniesieniu.

Zobaczmy, że niemal dokładnie na zniesieniu 61,8% dość mocno skoczył nam wolumen, jednocześnie powstała świeca bliska “świecy młot”. Dosłownie od tego momentu cena zaczęła podążać w górę. Ruch po świecy młot wyniósł niemal 60 pipsów, a więc całkiem sporo w przypadku tej pary walutowej.

Pamiętacie, co powiedziałem na początku na temat rozgrywania rynków w danym dniu? Zobaczcie, że pomimo tego, iż w okolicach 18:10 powstał ten test wolumenowy i cena prawidłowo zareagowała, w okolicach 1 w nocy grał już na tej parze całkowicie inny kapitał. Amerykanie spali, Europejczycy, ale Azja handlowała. Po swojemu i na swoich warunkach. Niespecjalnie ktoś się przejmował testem wolumenowym z dnia poprzedniego, który mógłby sugerować nową falę wzrostową. Jeszcze raz napiszę – co było wczoraj, to było wczoraj. Co będzie dzisiaj, to będzie dzisiaj. A co będzie jutro, to zobaczymy.

Psychologia rynku stojąca za WFO (Topical Authority)

Aby w pełni zrozumieć, dlaczego WFO działa, musimy spojrzeć na to, co dzieje się za kulisami wykresu – w umysłach inwestorów i działaniach Smart Money. Wolumenowa Formacja Odwrócenia to nic innego jak opowieść o wyczerpywaniu się siły jednej ze stron rynku.

Gdy widzimy falę 3 (lub A) na gigantycznym wolumenie, oznacza to kulminację emocji. “Ulica” wchodzi w rynek, goniąc cenę, podczas gdy profesjonaliści wykorzystują tę płynność do realizacji zysków lub zajmowania pozycji przeciwstawnych. Następnie następuje korekta i fala 5 (lub C). Cena osiąga nowy ekstremum, ale wolumen jest już mniejszy. Dlaczego? Ponieważ Smart Money już nie uczestniczą w tym ruchu w stronę trendu. Popyt (przy szczytach) lub podaż (przy dołkach) wysycha. To sygnał, że “paliwo” do dalszego ruchu się skończyło, a rynek jest gotowy do zmiany kierunku.

Anatomia testu wolumenowego – Kiedy jest udany?

Test wolumenowy to mechanizm sprawdzający, czy na rynku pozostała jeszcze podaż (w trendzie wzrostowym) lub popyt (w trendzie spadkowym). Profesjonaliści, zanim pchną cenę w górę, muszą upewnić się, że nie zostaną zasypani zleceniami sprzedaży. Jak wygląda udany test w trendzie wzrostowym?

1. Rynek musi znajdować się po oznakach siły (np. po akumulacji).
2. Cena schodzi w dół (korekta), często w obszar poprzedniego wysokiego wolumenu.
3. Kluczowy moment: Wolumen na spadku musi być niski (zanikający). Oznacza to brak presji sprzedażowej.
4. Świeca zamyka się wysoko (często tworząc pinbar lub młot).

Jeśli natomiast cena spada, a wolumen jest wysoki, test jest nieudany. Oznacza to, że podaż wciąż jest aktywna i próba wzrostu zostanie prawdopodobnie zdławiona.

Tabela: Udany test vs nieudany Test (w trendzie wzrostowym)

Wnioski końcowe na temat formacji WFO i testu wolumenowego

Formacje WFO jak i testy wolumenowe warto wykorzystywać, jako pomoc przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych na rynku. Wiedząc, że WFO powstaje pomiędzy falą 3 a 5 lub pomiędzy falą A i C korekty (np. po trendzie wzrostowym mamy spadek korekcyjny ABC, na którym powstanie WFO), może to być całkiem pomocne narzędzie, sugerujące potencjalne pojawienie się szczytu (po wzroście) lub dołka (po spadku).

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)