Wielu ekspertów i inwestorów coraz odważniej wspomina o bańce spekulacyjnej w AI, ale pojawiają się też głosy, że podobny los może czekać spółki zbrojeniowe. I nie mam na myśli upadku obu branż, ale naturalny proces upadłości wielu podmiotów lub łączenia się ich z innymi (fuzje i przejęcia). Już mieliśmy z tym do czynienia w przeszłości.
Moda na sektor obronny i AI
Powyższy proces może mieć miejsce również na GPW. Coraz więcej spółek wchodzi bowiem odważnie w sektor obronny i zbrojenia. Ostatnio rozmawialiśmy na blogu o Wielton, który zawarł szereg listów intencyjnych. Mamy od dawna Lubawę. Dołącza do tego grona ex-Klabater (kiedyś gry), a obecnie Defence.Hub i Apator. Nawet Unimot wchodzi w drony. Najbardziej odważny jest MBF Group, który właśnie ogłosił konsorcjum do budowy bezzałogowego myśliwca do walki z dronami. Jest to na razie plan na etapie ogłoszenia konsorcjum i deklaracji technicznych, bez dowodów na prototyp w locie czy jakikolwiek kontrakt.
Członkowie UE pompują miliardy euro w zbrojenia i zrozumiałe jest, że każdy chce z tego wykroić kawałek tortu dla siebie. W sektor obronny i drony zaczynają wchodzić spółki bez żadnego doświadczenia, zaplecza i zasobów. Inwestorzy zaś nagradzają same intencje wysokimi wzrostami cen akcji. Finał dla wielu podmiotów może być jednak mroczny.
Przed czym ostrzega Torsten Reil, współzałożyciel i co-CEO firmy dronowej Helsing, która w lipcu pozyskała 600 mln euro przy wycenie 12 mld euro?
Przed bańką spekulacyjną w europejskim sektorze start-upów obronnych.
Źródło: Bloomberg
T. pic.twitter.com/guxFOqTPJe— blogi.bossa.pl (@BlogiBossaPL) October 29, 2025
Czy czegoś Ci to nie przypomina? Mnie w głowie od razu pojawia się bańka dot-com. Wiele firm z tamtego okresu nie przetrwało do dziś i warto ten temat przybliżyć.
Przetrwanie, czy upadek?
W badaniu opublikowanym przez Robert H. Smith School of Business ustalono, że wśród próby firm internetowych (dot-com) w USA — pięcioletni wskaźnik przetrwania wyniósł ok. 48%. W artykule na stronie Finbold podano, że według David Kirsch (z archiwum Dot-Com) około 48% firm dot-com było nadal aktywnych w końcu 2004 roku.
Definicja przetrwania jest niejednoznaczna. Czy oznacza to firmę w oryginalnej formie, firmę która zmieniła nazwę/przejęta, czy też po prostu funkcjonuje w jakiejś formie? Dane statystyczne dotyczą okresów bliskich bańce i tuż po niej (np. pięcioletni wskaźnik), ale nie są dostępne dla całego okresu aż do dzisiaj (2025) dla wszystkich firm. Okres bańki to tysiące firm start-upów internetowych, trudne jest śledzenie losów każdej z nich. Firmy mogły być przejęte, połączyć się, zmienić model biznesowy.
50 spółek ery bańki dot-com i ich dalsze losy
Przy wsparciu ChatGPT zrobiłem listę 50 spółek ery bańki dot-com (1995–2000) z informacją, czy przetrwały do dziś (2025), czy zostały przejęte, czy upadły. Lista łączy dane z archiwów rynkowych (Nasdaq, NYSE), opracowań finansowych (m.in. Dot-Com Archive Davida Kirscha, 24/7 Wall St, Business Insider, Investopedia) i źródeł historycznych.
| Nr | Nazwa spółki | Status 2025 | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1 | Amazon.com (AMZN) | ✅ działa | Globalny gigant e-commerce |
| 2 | eBay (EBAY) | ✅ działa | Platforma aukcyjna online |
| 3 | Yahoo! | ⚙️ działa w zmienionej formie | Należy do Apollo Global |
| 4 | Google (GOOG) | ✅ działa | Dominująca wyszukiwarka i ekosystem reklamowy |
| 5 | Cisco Systems (CSCO) | ✅ działa | Lider sprzętu sieciowego |
| 6 | Intel (INTC) | ✅ działa | Producent chipów, przetrwał kryzys |
| 7 | Microsoft (MSFT) | ✅ działa | Lider oprogramowania i chmury |
| 8 | Apple (AAPL) | ✅ działa | Nie był typowym dot-comem, ale rozkwitł po 2000 r. |
| 9 | Adobe (ADBE) | ✅ działa | Transformacja w model subskrypcyjny |
| 10 | Akamai Technologies (AKAM) | ✅ działa | Usługi CDN i bezpieczeństwa |
| 11 | Oracle (ORCL) | ✅ działa | Oprogramowanie i bazy danych |
| 12 | eTrade | ⚙️ przejęta | Przejęta przez Morgan Stanley |
| 13 | Priceline / Booking Holdings | ✅ działa | Obecnie Booking.com |
| 14 | Expedia Group | ✅ działa | Rezerwacje podróży online |
| 15 | Salesforce | ✅ działa | CRM i chmura SaaS |
| 16 | PayPal | ✅ działa | Wywodzi się z X.com Elona Muska |
| 17 | GoDaddy | ✅ działa | Domeny i hosting |
| 18 | NetApp | ✅ działa | Rozwiązania pamięci masowej |
| 19 | Nvidia (NVDA) | ✅ działa | Lider GPU i AI |
| 20 | IBM | ✅ działa | Stabilny gracz technologiczny |
| 21 | Qualcomm | ✅ działa | Technologia mobilna |
| 22 | SAP | ✅ działa | Oprogramowanie ERP |
| 23 | Dell Technologies | ✅ działa | Przetrwała i zrestrukturyzowana |
| 24 | Adobe Systems | ✅ działa | Model chmurowy |
| 25 | Check Point Software | ✅ działa | Bezpieczeństwo IT |
| 26 | Pets.com | ❌ upadła | Symbol pęknięcia bańki (2000) |
| 27 | Webvan | ❌ upadła | Zakupy spożywcze online, zamknięta 2001 |
| 28 | Kozmo.com | ❌ upadła | Próba szybkich dostaw |
| 29 | Boo.com | ❌ upadła | Moda online, 135 mln USD strat |
| 30 | Flooz.com | ❌ upadła | Wirtualna waluta przed Bitcoinem |
| 31 | eToys.com | ❌ upadła | Bankructwo 2001 |
| 32 | Broadcast.com | ⚙️ przejęta | Przez Yahoo! (1999) |
| 33 | TheGlobe.com | ❌ upadła | Pierwszy portal społecznościowy |
| 34 | GeoCities | ⚙️ przejęta | Yahoo! zamknęło w 2009 |
| 35 | AltaVista | ⚙️ przejęta | Yahoo!, zamknięta w 2013 |
| 36 | Excite@Home | ❌ upadła | Zamknięta 2001 |
| 37 | InfoSpace | ⚙️ przekształcona | Obecnie Avantax |
| 38 | Ask Jeeves (Ask.com) | ⚙️ działa | Przejęta przez IAC |
| 39 | Lycos | ⚙️ istnieje | Zmieniała właścicieli |
| 40 | Napster | ⚙️ reaktywowany | Serwis muzyczny |
| 41 | NetZero | ⚙️ działa | Część United Online |
| 42 | CMGI | ⚙️ przekształcona | ModusLink Global Solutions |
| 43 | DoubleClick | ⚙️ przejęta | Google (2008) |
| 44 | Infospace | ⚙️ przetrwała | Fuzje i transformacje |
| 45 | MySpace | ⚙️ działa marginalnie | Serwis muzyczny |
| 46 | Go.com (Disney) | ❌ zamknięta | 2001 |
| 47 | Beenz.com | ❌ zamknięta | Mikropłatności online |
| 48 | OpenTable | ⚙️ działa | Przejęta przez Booking Holdings |
| 49 | WebMD | ✅ działa | Część Internet Brands |
| 50 | CNET | ✅ działa | Należy do Red Ventures |
Prawdopodobnie tak samo będzie w przypadku wielu spółek AI i zbrojeniowych. Czy możemy sobie z tym poradzić?
Podsumowanie
Dobrym sposobem na zmniejszenie ryzyka inwestycyjnego wydaje mi się w przypadku spółek dronowych i zbrojeniowych zakup ETF na sektor obronny. Jest ich kilka na rynku i mają całkiem przyzwoite koszty. Przede wszystkim jednak zdejmują z inwestora ryzyko nietrafionej inwestycji w konkretne spółki. Mamy bowiem poprzez ETF ekspozycję na cały sektor i ryzyko rozprasza się na wiele podmiotów, które prześwietlili na wszystkie strony zarządzający funduszem.
Jeśli już koniecznie chcemy inwestować w konkretne spółki, warto moim zdaniem wybierać sprawdzone firmy. Spółki zbrojeniowe (dronowe) o ugruntowanej pozycji, które są rentownymi biznesami i często wypłacają dywidendy. Przykładem takich spółek zbrojeniowych USA są Lockheed Martin Corporation (LMT), RTX Corporation (RTX), General Dynamics Corporation (GD), L3Harris Technologies, Inc. (LHX), Northrop Grumman Corporation (NOC). Z kolei w Europie możesz zainteresować się akcjami BAE Systems plc (Wielka Brytania), Thales S.A. (Francja), Saab AB (Szwecja), Safran S.A. (Francja) i Rheinmetall AG (Niemcy).
Zaloguj się na swoje konto, aby zostawić swój komentarz.