Wskaźnik ROIC: Jak obliczyć i ocenić rentowność spółki? [Wzór + Analiza]

, Kategorie: Komentarze giełdowe, Nowości, Autor:
Jak obliczyć wskaźnik ROIC i ocenić rentowność spółki na giełdzie?

Pomiar dochodowości przedsiębiorstwa bardzo często przeprowadzany jest w oparciu o szereg wskaźników finansowych. Należą do niech przykładowo rentowność aktywów (wskaźnik ROA) i rentowność kapitału (wskaźnik ROE). Nie są to jednak jedyne miary rentowności. Bardzo istotnym wskaźnikiem jest wskaźnik ROIC, czyli stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału (return on invested capital).

Czym jest wskaźnik ROIC i do czego jest Ci potrzebny?

W ogólnym ujęciu, można stwierdzić, że pozwala na określenie zysku z powierzonych kapitałów. To znaczy, że wskaźnik przedstawia dochód wygenerowany z każdej złotówki, którą zainwestowano w firmę.

Z perspektywy inwestora wskaźnik ROIC jest źródłem interesujących informacji. W obliczeniach uwzględnia się opodatkowane zyski operacyjne, a także wielkość zainwestowanego kapitału. Oznacza to, że wskaźnik ROIC odzwierciedla zyski wszystkich dawców kapitału. Wchodzą w to nie tylko właściciele spółki, ale też kredytodawcy.

🎓 Chcesz lepiej rozumieć giełdę?

Wskaźnik ROIC to ważny element układanki, ale nie jedyny. Jeśli chcesz zbudować kompletną strategię i poznać inne kluczowe wskaźniki analizy fundamentalnej, zajrzyj do naszego centrum wiedzy.

Wskaźnik ROIC – zwrot z zainwestowanego kapitału

Wskaźnik ROIC jest często postrzegany jako wyznacznik kreacji wartości przedsiębiorstwa. W swojej konstrukcji obejmuje on cały zainwestowany kapitał. Przyjmuje się, że biznes tworzy wartość, gdy zwrot z kapitału będzie wyższy niż koszt tego kapitału. Dlatego wskaźnik warto badać w powiązaniu ze średnim ważonym kosztem kapitału, w przypadku którego koszt poszczególnych rodzajów kapitału (własnego i obcego) ważony jest ich udziałem w kapitale zainwestowanym.

Spółka tworzy nadwyżkę wartości, gdy koszt kapitału (WACC) jest niższy od ROIC. Wysoki wskaźnik ROIC i niski WACC są więc kluczowymi wskaźnikami dla inwestorów, ponieważ świadczą o efektywnym wykorzystaniu kapitału oraz potencjalnej zdolności przedsiębiorstwa do generowania zysków ponad jego koszty finansowania. Inwestorzy z reguły preferują firmy, których ROIC jest znacząco wyższy od ich kosztu kapitału, ponieważ oznacza to, że firma jest w stanie generować atrakcyjne zwroty dla swoich inwestorów.

Warto również zauważyć, że analiza ROIC może przyczynić się do identyfikacji obszarów, w których firma może poprawić swoją efektywność kapitałową. Poprzez zwiększenie zwrotu z inwestycji lub redukcję kosztów kapitału, firma może osiągnąć zwiększoną wartość dla swoich akcjonariuszy. Dlatego także menedżerowie korporacji często monitorują wskaźnik ROIC oraz podejmują działania mające na celu jego optymalizację.

Jak obliczyć wskaźnik ROIC? Wzór i definicje

Aby poprawnie ocenić rentowność spółki, musisz wiedzieć, skąd biorą się liczby. Wielu inwestorów popełnia błąd, patrząc tylko na zysk netto. W przypadku ROIC kluczowy jest zysk operacyjny po opodatkowaniu.

Wzór na ROIC

Podstawowa formuła matematyczna prezentuje się następująco:

ROIC = NOPAT / Zainwestowany Kapitał

Gdzie poszczególne składowe oznaczają:

  • NOPAT (Net Operating Profit After Tax) – to zysk operacyjny (EBIT) pomniejszony o podatek dochodowy. Dlaczego używamy EBIT, a nie zysku netto? Ponieważ chcemy ocenić efektywność biznesu przed spłatą odsetek od długów.
  • Zainwestowany Kapitał – to suma kapitału własnego i długu oprocentowanego (kredyty, obligacje), pomniejszona o gotówkę, której firma nie używa w bieżącej działalności (tzw. excess cash).

Zrozumienie tej konstrukcji pozwala zauważyć, że ROIC jest wskaźnikiem “czystszym” niż ROE, ponieważ nie jest zniekształcony przez lewarowanie finansowe (poziom zadłużenia).

ROIC vs ROE vs ROA – Kluczowe różnice

Wielu początkujących inwestorów myli te pojęcia. Aby ułatwić Ci analizę fundamentalną, przygotowałem zestawienie różnic w formie czytelnej tabeli. Pomoże Ci to zdecydować, którego wskaźnika użyć w danej sytuacji.

Wskaźnik Co mierzy? Kiedy stosować?
ROIC Zwrot z całego zainwestowanego kapitału (dług + kapitał własny). Najlepszy do oceny jakości zarządzania i “fosy” (przewagi konkurencyjnej).
ROE Zwrot z kapitałów własnych akcjonariuszy. Popularny, ale uwaga: może być sztucznie zawyżony przez wysokie zadłużenie.
ROA Zwrot z aktywów ogółem. Dobry dla banków i firm ubezpieczeniowych, mniej precyzyjny dla firm produkcyjnych.

Gdzie znaleźć WACC – obliczanie ważonego kosztu kapitału

Niestety dotarcie do kosztu kapitału bywa czasem trudne, a nawet niemożliwe. Wtedy musimy go policzyć samodzielnie. Jest to dość żmudny proces. Dla wielu spółek WACC możesz wyciągnąć z rekomendacji biur maklerskich dla danej spółki, o ile sporządzona jest wycena DCF.

Można też spróbować wpisać po prostu w wyszukiwarkę przykładowo WACC + nazwa spółki. Przykładowo WACC PZU prowadzi nas do strony https://valueinvesting.io/PZU.WA/valuation/wacc.

Nie wiem, na ile rzetelne i zbliżone do rzeczywistości są te wyliczenia. Dla Pekao WACC wynosi 10,3-10,8%, co oznacza, że wskaźnik ROIC powinien być wyższy, by spółka była realnie rentowna. Im większa różnica miedzy WACC, a ROIC na korzyść tego drugiego, tym lepiej. Warto również odnieść wskaźnik ROIC firmy do jakiegoś średniego poziomu.

Rentowność mierzona wskaźnikiem ROIC na tle branży lub średniej

Jeśli badasz polską spółkę i korzystasz przykładowo z serwisu Biznesradar w wersji Premium, to we wskaźnikach rentowności znajdziesz wskaźnik ROIC oraz średnią na branży badanej spółki. Im wyższy jest wskaźnik spółki względem sektora, tym większa jest wartość takich akcji dla inwestora. Przykładowo wskaźnik ROIC dla DOM wynosi według ostatniego raportu ponad 27%, a średnia sektora to ok. 6%. Z tego wynika, że rentowność DOM jest znaczne lepsza od średniej, a to przekłada się na zysk spółki i finalnie wypłatę dywidendy.

Dla amerykańskich spółek możesz posłużyć się serwisem Gurufocus, który pokazuje nie tylko wskaźnik ROIC, ale również WACC na jednym wykresie. W ten sposób szybko ocenisz, jak prezentuje się rentowność i koszt kapitału w spółce, której akcje planujesz kupić.

ROIC WACC Microsoft
ROIC WACC Microsoft. Źródło: https://www.gurufocus.com/stock/MSFT/summary

Długoterminowo tylko spółki, która utrzymują wysoki poziom rentowności, będą w stanie podnosić wartość dla akcjonariuszy i wypłacać rosnącą dywidendę.

Połącz wskaźnik ROIC z C/Z lub PEG

Warren Buffett bardzo lubi łączyć w swojej analizie fundamentalnej wskaźnik rentowności kapitałów własnych z C/Z. Szuka spółek z wysokim ROE i niskim C/Z. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by ROE zastąpić bardziej efektywnym ROIC. Z kolei C/Z można zastąpić PEG, który uwzględnia również tempo rozwoju spółki. Jeśli chcesz wiedzieć więcej, obejrzyj film na naszym kanale YouTube.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o ROIC

Jaki poziom wskaźnika ROIC jest dobry?
Generalnie przyjmuje się, że ROIC powyżej 10-15% świadczy o solidnej firmie. Jednak najważniejsza jest relacja ROIC > WACC. Jeśli firma ma ROIC na poziomie 8%, ale jej koszt kapitału (WACC) wynosi 5%, to nadal tworzy wartość. Najlepsze spółki na świecie (“compounters”) potrafią utrzymywać ROIC powyżej 20% przez wiele lat.
Dlaczego ROIC jest lepszy od ROE?
ROIC jest uważany za lepszy wskaźnik, ponieważ uwzględnia zadłużenie spółki. Firma może sztucznie pompować wskaźnik ROE, biorąc ogromne kredyty (zmniejszając kapitał własny w mianowniku). ROIC “widzi” ten dług w mianowniku (jako kapitał zainwestowany) i nie pozwala na takie manipulacje, dając prawdziwszy obraz rentowności operacyjnej.
Czy ujemny ROIC zawsze oznacza kłopoty?
Zazwyczaj tak – oznacza to, że firma niszczy wartość zamiast ją tworzyć. Wyjątkiem mogą być bardzo młode spółki typu “growth” lub start-upy, które inwestują ogromne środki w rozwój (np. R&D), co tymczasowo obniża zysk operacyjny. Jednak dla dojrzałej spółki dywidendowej ujemny ROIC jest sygnałem ostrzegawczym.
Jak Magic Formula Joela Greenblatta wykorzystuje ROIC?
Słynna “Magiczna Formuła” inwestycyjna opiera się na dwóch filarach: taniej wycenie (EBIT/EV) oraz wysokiej jakości biznesu. Jakość ta jest mierzona właśnie zmodyfikowaną wersją ROIC. Greenblatt szuka firm, które potrafią generować wysoki zwrot z kapitału materialnego, co jest cechą najlepszych biznesów na giełdzie.
Czy ROIC uwzględnia gotówkę na koncie?
W profesjonalnych wyliczeniach od kapitału zainwestowanego odejmuje się tzw. “nadwyżkę gotówki” (excess cash). Zakłada się, że gotówka leżąca na koncie nie “pracuje” operacyjnie na wynik firmy, więc nie powinna powiększać bazy kapitałowej, co sztucznie zaniżałoby wynik ROIC.


Paweł Pagacz

Bartek Bohdan

Redaktor / Analityk giełdowy

Redaktor i główny analityk giełdowy w serwisie PPCG Stock. Aktywny inwestor z ponad 20-letnim doświadczeniem na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW). Specjalizuje się w analizie fundamentalnej spółek dywidendowych oraz strategiach budowania przychodu pasywnego. Zwolennik inwestowania długoterminowego i wykorzystania procentu składanego w budowaniu kapitału na kontach IKE i IKZE. W swoich analizach łączy twarde dane finansowe z psychologią inwestowania, pomagając inwestorom unikać pułapek rynkowych. Jego celem jest edukacja w zakresie świadomego doboru spółek typu „Dividend Growers”.


📈 Nie przegap kolejnej okazji inwestycyjnej

Rynki zmieniają się dynamicznie. Dołącz do listy mailingowej PPCG Stock, aby otrzymywać powiadomienia o nowych analizach i moich decyzjach inwestycyjnych bezpośrednio na skrzynkę.



Zastrzeżenie prawne
Materiały PPCG Stock, w szczególności aktualizacje Strategii PPCG Stock, Analizy spółek oraz Analizy sektorów są jedynie materiałem informacyjno-edukacyjnym dla użytku odbiorcy. Materiał ten nie powinien być w szczególności rozumiany jako rekomendacja inwestycyjna w rozumieniu przepisów „Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 2016/958 z dnia 9 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących środków technicznych do celów obiektywnej prezentacji rekomendacji inwestycyjnych lub innych informacji rekomendujących lub sugerujących strategię inwestycyjną oraz ujawniania interesów partykularnych lub wskazań konfliktów interesów”. Skorzystanie z materiału jako podstawy lub przesłanki do podjęcia decyzji inwestycyjnej następuje wyłącznie na ryzyko osoby, która taką decyzję podejmuje. Autorzy nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za takie decyzje inwestycyjne. Wszystkie opinie i prognozy przedstawione w tym opracowaniu są wyrazem najlepszej wiedzy i osobistych poglądów autora na moment publikacji i mogą ulec zmianie w późniejszym okresie.
Bądź pierwszy i dodaj swój komentarz.
Zaloguj się na swoje konto, aby zostawić swój komentarz.
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.