Jak oszczędzać na emeryturę – zbuduj własny plan emerytalny

Tak zwane emerytalne piekło to w sporej części sytuacja, którą sami sobie zgotujemy. Bieda, to jest coś, z czym ludzie będą mieli do czynienia na emeryturze. Porozmawiajmy o tym na poważnie, bez ściemniania. Czy warto budować własny plan emerytalny? Jak oszczędzać na emeryturę, by po zakończeniu pracy mieć zbliżony poziom dochodu i godną jesień życia. [cite_start]Kluczem jest tu chłodna analiza rynku [cite: 1] i zrozumienie, że czas działa na naszą niekorzyść, jeśli nie zaczniemy działać.

Emerytalne piekiełko, czyli pełzająca do piekła stopa zastąpienia

W sierpniu 2023 roku, Bartek napisał artykuł, w którym pokazał grafikę prezentującą stopę zastąpienia. Stopa zastąpienia co do zasady może być tym większa, im większą ilość osób wprowadzi się do systemu zwanego piramidą finansową ZUS. Ponieważ spada dzietność, liczba osób wprowadzanych do systemu maleje, nie rośnie. Problem chwilowo dało się załatać, wprowadzając do systemu pracowników z Ukrainy, ale i Ci zaczynają być problemem. Są potrzebni na Ukrainie albo coraz częściej wybierają drogę na Zachód. Problem ten starano się rozwiązać kolejny raz, tym razem sprowadzając ludzi, skąd się tylko da. No i wybuchła afera wizowa. Wiem, że to tylko jedna strona medalu, bo gospodarka potrzebuje pracowników do pracy. Rządzący jednak myślą inaczej. Im więcej ludzi tu będzie, tym więcej będzie dorzucane do systemu od dołu i mniej trzeba będzie dosypywać od góry ze Skarbu Państwa.

Wraz z biegiem lat sytuacja nie będzie się poprawiać, bowiem ludzi w systemie będzie coraz mniej. Im kraj jest bardziej rozwinięty, tym kobiety chcą mniej dzieci rodzić. Takiego problemu nie mają kraje arabskie lub kraje muzułmańskie. Stopa zastąpienia – czy tego ktoś chce, czy nie – będzie maleć.

Przyjmijmy prostą definicję, że stopa zastąpienia to stosunek średniej pensji danego emeryta do jego emerytury. Jeżeli dzisiaj osoba przechodząca na emeryturę zarabia 5000 netto, to średnio na emeryturze może liczyć na kwotę emerytury na poziomie 2500 zł. Jeżeli na emeryturę wybierzesz się za 20 lat, to odnosząc się do tego samego przypadku, emeryt będzie mógł liczyć na emeryturę na poziomie ok. 1500 zł. Jeżeli więc uważasz, że 5000 zł to właściwie minimalna stawka, za którą jesteś w stanie wyżyć, to czy będziesz w stanie wyżyć za 1500 zł? [cite_start]Jak zadbać o emeryturę [cite: 2], gdy system staje się niewydolny? Odpowiedź leży w budowie własnego kapitału.

Oszczędności Polaków, które nie pracują na emeryturę – czas to zmienić

Nie mogę teraz znaleźć tego artykułu z naszego portalu. Pisałem w nim o historii pieniądza i o tym, co się z nim działo co jakiś czas. Istnieje w każdym razie coś takiego jak proces niszczenia waluty. Sami tego doświadczyliście z pewnością. Kiedyś szło się na zakupy i za 50 zł można było kupić całkiem sporo i to nie jest żart. 100 zł wydawało się czymś, co jest sporą wartością.

Dzisiaj analogią dla 50 zł jest banknot 200 zł. W niecałe 10 lat z pieniądza została 1/4 wartości. Stało się to przy pomocy inflacji, która jest procesem zżerania wartości pieniądza znanym od setek lat.

Polacy trzymają setki miliardów zł tylko i wyłącznie na nieoprocentowanych rachunkach bankowych. Z własnej woli pozwalają na to, aby byli w istocie coraz biedniejsi. Sam znam osoby, które złotówki nie zainwestują, bo wolą trzymać gotówkę. Tylko za 20 lat w tym tempie, dzisiejsze 10 000 zł może być warte jakieś 1250 zł. I to nie jest żart. Sam przypuszczam masz takie odczucie, że za 10 000 zł coś jeszcze można zrobić, ale za 1250 zł to już niespecjalnie.

Wybór odpowiedniego konta: IKE, IKZE czy PPK?

Zanim przejdziesz do inwestowania, musisz wybrać “opakowanie” dla swoich pieniędzy, które uchroni Cię przed podatkami. W Polsce mamy kilka rozwiązań w ramach III filaru, a ich znajomość jest kluczowa, aby wiedzieć jakie są limity i zasady oszczędzania bez podatku na IKE i IKZE.

Poniższa tabela pomoże Ci szybko zrozumieć różnice:

Nawet najprostsze rozwiązanie jest lepsze niż brak aktywności

Warren Buffett mówi, że zarabia gigantyczne pieniądze, bo postawił na hossę amerykańskiej gospodarki. I ma rację, bo jego główne inwestycje opierają się o największe spółki amerykańskie, które zyskują regularnie na wartości. Gospodarka amerykańska ma to do siebie, że potrafi się rozwijać. Nawet, jak przychodzi kryzys, to jest to okres przejściowy. Kryzys nie dotyka nigdy wszystkich spółek. Indeksy amerykańskie bywają w bessach i wszyscy o tym piszą, to jednak i tak wychodzą na prostą. Od 2008 roku (lub 2009) gospodarka amerykańska rozwinęła się o 79%, podczas gdy Unia Europejska w tym samym czasie urosła o 2% (Strefa Euro skurczyła się o 1%).

W naszym kraju są dostępne nisko kosztowe fundusze inwestycyjne na rynek amerykański. Takim funduszem jest chociażby inPZU Akcji Amerykańskich.

Fundusz został otwarty bezpośrednio przed kryzysem Covid-19, gdzie gospodarka światowa została zamknięta. Cena jednostek funduszu poleciała dosłownie na łeb. A gdzie jest dzisiaj? Czy opłacało się inwestować w gospodarkę amerykańską w czasie kryzysu? Zapytam też inaczej, czy jest któryś moment, w którym nie opłacało się w dłuższym terminie stawiać na tę gospodarkę?

Smutne jest to, że w takim funduszu Polacy trzymają zaledwie 43,5 mln zł. Nawet nie miliard. Zaledwie 43,5 mln zł. A na nieoprocentowanych rachunkach ponad 700 mld zł. Powiedzcie mi, dlaczego tak się dzieje, że ludzie nie robią absolutnie nic? Nie jestem w stanie tego zrozumieć.

Istnieje wiele rozwiązań inwestycyjnych, również bardzo bezpiecznych

Najprostszym i dostępnym właściwie dla każdego sposobem na ochronę wartości pieniądza jest założenie lokaty bankowej. Sama lokata dzisiaj zawsze będzie miała oprocentowanie niższe niż występująca inflacja. Z tego powodu lokata niweluje tylko część utraty pieniądza. Lepsza jest jednak jakakolwiek lokata, niż nic nie robienie z własnymi pieniędzmi.

Wyżej wspomniałem o inwestowaniu w gospodarkę amerykańską poprzez fundusz inwestycyjny. To kolejne narzędzie dla tych, którzy na podejmowaniu jakichkolwiek decyzji inwestycyjnych się nie znają. Nie musi być powyższy. Po prostu chodzi o fundusz o niskich kosztach zarządzania, oparty na amerykańskich akcjach. Alternatywą jest ETF (Exchange Traded Fund), który pozwala tanio kupić “cały koszyk” akcji. Dopóki gospodarka rozwija się w długim terminie (tak jest z gospodarką amerykańską), dopóty taka strategia postępowania ma sens. Nie musisz się znać na czymkolwiek (analizie). Stawiasz na rozwój gospodarki w długim terminie. Po prostu tylko i aż tyle.

Możliwości jest oczywiście całe mnóstwo niż powyższe podstawowe. Możesz inwestować w selektywnie wybrane fundusze inwestycyjne i wybrane akcje. Inną opcją jest wybranie strategii, gdzie kluczowe są dywidendy (zarabiać coraz więcej na wypłatach z zysku w czasie). Jeśli chcesz wiedzieć, dlaczego warto, sprawdź artykuł: dlaczego dywidendy naprawdę mają znaczenie. Możesz też zarabiać na zmienności ceny akcji. Im jednak dalej w las pójdziemy, tym większa będzie wymagana wiedza dotycząca poruszania się po rynkach finansowych. Fakt jest taki, że im dalej idziesz, tym będzie trudniej. Wszystko jest do zrobienia. Pomogą Ci w tym przykładowo bezpłatne serwisy o inwestowaniu na giełdzie.

Ludzie mają wiele oporów przed inwestowaniem

Sam znam osobę, która zainwestowała 1% swoich oszczędności, bo autentycznie się bała. Resztę oszczędności trzyma nawet nie na koncie bankowym, ale w skarpecie. Kupiła sobie akcje na rynku brytyjskim. Problemem okazała się konieczność rozliczania podatków. Na konto wpadają tej osobie dywidendy, od których trzeba zapłacić podatek. To wszystko jest problemem. Nie ma żadnej radości w zarabianiu pieniędzy. A przecież nic nie robi, tylko posiada udział w zagranicznej firmie.

Jestem w stanie zrozumieć, że powyższa pula to jedynie wierzchołek góry lodowej problemów, z jakimi ludzie mogą się potencjalnie mierzyć. Czy jednak nie zostaliśmy tak skonstruowani, aby móc pokonać podstawowe problemy, które się mogą pojawić? To naprawdę nic wielkiego, a wiele można osiągnąć. Kluczem jest magia procentu składanego, która w długim terminie wykonuje większość pracy za Ciebie.

Projekt Dobra Emerytura

Kilka lat temu wpadliśmy na taki pomysł, aby stworzyć program Dobra emerytura. Mamy wybrane dwie spółki, które są bardzo dobrymi fundamentalnie spółkami. Spółki te płacą dywidendę. I jak myślisz, czy inwestowanie we własną emeryturę jest trudne? Absolutnie nie jest, zwłaszcza jeśli poznasz inwestowanie na emeryturę i 5 filarów bezpiecznego portfela, o których pisaliśmy wcześniej.

Obie spółki są na niezłych plusach. Każdego roku otrzymujemy coraz większą dywidendę. A i samych podatków nie trzeba rozliczać. Jeżeli odbywa się to w ramach konta IKE lub IKZE, to nawet podatek nie jest pobierany. Czy warto było z takim projektem wystartować? Jasne, że tak. Czy warto projekt kontynuować? Oczywiście, że tak. Najlepsze jest to, że do projektu można dołączyć w każdej chwili i zacznij tworzyć swój plan emerytalny już dziś.

Często zadawane pytania (FAQ) – Twoja wiedza w pigułce