Historyczny pokój USA-Iran, debiut SpaceX i rewolucja AI od AMD: Tydzień na rynkach

Zarówno Waszyngton, jak i Teheran potwierdziły wypracowanie historycznego, wstępnego porozumienia pokojowego. Osiągnięty kompromis, o którym poinformowali wspólnie prezydent USA Donald Trump oraz pełniący rolę głównego mediatora premier Pakistanu Shehbaz Sharif, ma na celu natychmiastową deeskalację wielomiesięcznych napięć militarnych na Bliskim Wschodzie. Oficjalna ceremonia podpisania dokumentu została zaplanowana na 19 czerwca (piątek) w Szwajcarii.

Kluczowe założenia porozumienia (Cztery filary)

Według oficjalnych źródeł w Białym Domu, wypracowany tekst opiera się na czterech głównych założeniach, które mają zagwarantować długoterminową stabilność w regionie. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie najważniejszych punktów umowy:

Otwarcie szlaków morskich i różne narracje

Pierwszym i najbardziej namacalnym efektem ugody jest decyzja o odblokowaniu kluczowych korytarzy transportowych. Prezydent USA za pośrednictwem platformy Truth Social ogłosił zakończenie amerykańskiej blokady morskiej oraz wydanie zgody na swobodny ruch statków handlowych. Swoje oświadczenie skwitował entuzjastycznym wezwaniem: „Statki świata, uruchomcie silniki. Niech ropa popłynie!”.

Pojawiają się jednak pewne rozbieżności w interpretacji ustaleń dotyczących strategicznych akwenów. Zgodnie z przekazem irańskiej agencji Fars, żegluga w tym regionie nie będzie całkowicie pozbawiona nadzoru – ruch jednostek w Zatoce Perskiej ma być regulowany i koordynowany przez Iran we współpracy z Omanem. Faktem jest, że aktualna mapa wskazuje na duży ruch statków, co wcześniej nie miało miejsca.

Korzyści gospodarcze zamiast walizek z gotówką

Amerykańska administracja stanowczo zdementowała medialne doniesienia, jakoby w momencie podpisania memorandum do Iranu miały trafić miliardy dolarów w gotówce. Strona irańska nie otrzyma żadnych natychmiastowych przelewów. Zamiast tego porozumienie zakłada stopniowe łagodzenie nałożonych sankcji i powolną reintegrację ze światowym rynkiem, pod warunkiem rzetelnego wywiązywania się z kolejnych etapów umowy.

Dla władz w Teheranie to właśnie zniesienie restrykcji gospodarczych jest priorytetem. Wiceminister spraw zagranicznych Iranu, Kazem Gharibabadi, zapowiedział, że przez najbliższe 60 dni – w trakcie których będą toczyć się szczegółowe negocjacje techniczne – to ten aspekt będzie głównym punktem zainteresowania irańskich dyplomatów. Urzędnik podkreślił również, że Iran zachowuje pełną gotowość do reakcji, gdyby strona amerykańska złamała podjęte zobowiązania. Teheran nie zatwierdzi ostatecznego porozumienia, dopóki nie zostaną w nim uwzględnione jego kluczowe żądania.

Co dalej? Harmonogram wdrożenia

W najbliższych dniach mediatorzy zorganizują serię spotkań przygotowawczych, które położą fundamenty pod piątkową ceremonię w Szwajcarii. Na wydarzeniu niemal na pewno pojawi się wiceprezydent USA J.D. Vance, a niewykluczona jest również obecność samego prezydenta Trumpa, który na początku tygodnia udaje się z wizytą do Francji na szczyt G7.

Od momentu sygnowania dokumentu (MOU), obie strony wejdą w 60-dniowy okres przejściowy. Czas ten zostanie przeznaczony na skomplikowane negocjacje techniczne dotyczące szczegółów demontażu instalacji jądrowych, wywozu wysoko wzbogaconego uranu oraz precyzyjnego harmonogramu znoszenia sankcji gospodarczych.

Po debiucie SpaceX

W piątek na rynku zadebiutował SpaceX, czyniąc z Elona Muska najbogatszym człowiekiem świata. Oczywiście to nie jest tak, że Elon Musk posiada bilion dolarów w gotówce. Na tyle (mniej więcej) wyceniane są aktywa w firmach, które posiada.

W najbliższych tygodniach oraz miesiącach rynek zacznie równoważyć dwie kwestie:

1. Czy tak gigantyczna wycena firmy Muska uzasadnia jej obecną cenę na giełdzie? Przy wartości “2 bilionów” dolarów i braku generowania zysku netto, inwestorzy muszą liczyć na szybki wzrost przychodów w czasie. Te obecnie wyceniane są wyżej niż bańka dot-com w 2000 roku, co doprowadziło wtedy do krachu.
2. Inwestorzy będą obserwować rozwój SpaceX. Nie da się ukryć faktu, iż przestrzeń kosmiczna otwiera dużo możliwości. Jeżeli w najbliższych latach jasne stanie się to, że kosmos da radę generować gigantyczne przychody dla firmy, wycena SpaceX będzie się stawała coraz bardziej racjonalna i zyska perspektywę wzrostu. Niebezpieczny jest najbliższy czas, bowiem obecnie wycena firmy nie opiera się na faktach, ale wierze w cudowną moc tworzenia samego Elona Muska.

Bitcoin – wyssany kapitał

Debiut SpaceX doprowadził do dużego transferu gotówki z rynków kapitałowych w kierunku SpaceX. W dużej mierze (w krótkim terminie) ucierpiały aktywa najbardziej płynne, w tym Bitcoin. Warto jednak zobaczyć to, co wydarzyło się na tym kryptoaktywie w skali tygodniowej:

Na wykresie w skali tygodniowej ukształtowała się Wolumenowa Formacja Odwrócenia. Jest to bardzo silny sygnał popytowy. Z racji, że towarzyszy jej duży wolumen, zakładam, że zakupy były tutaj dość konkretne. Na GPW dość łatwo jest zakupić Bitcoina – chociażby przez dostępny ETF (ticker: ETFBTCPL).

WIG20 – entuzjastycznie reaguje na doniesienia o pokoju na Bliskim Wschodzie

Dzisiejsze entuzjastyczne otwarcie notowań głównego indeksu Warszawskiego Parkietu wcale nie dziwi. WIG20 kontynuuje dobrą passę, coraz szybciej zbliżając się do szczytu wszechczasów.

Doświadczenie podpowiada mi, że rynki zawsze z dużą ostrożnością podchodzą do takich historycznych poziomów (inwestorzy traktują je jako techniczny opór). Czasem rynki opadają od takich oporów, aby zobaczyć, ile podaży pojawi się na rynku. Jeżeli z czasem uda się pokonać ten opór, rynek zyska przestrzeń “Sky is the limit” (nie oznacza to, że będzie rosło do nieba – oznacza to, że rynek nie będzie miał przed sobą żadnych technicznych oporów, co popyt może wykorzystać).

Kolejna rewolucja w AI

Szefowa AMD, Lisa Su, wstrząsnęła rynkiem, uruchamiając potężny model AI (235 mld parametrów) na komputerze wielkości pudełka śniadaniowego. Wszystko lokalnie, bez serwerowni, chmury obliczeniowej czy drogich, wypożyczanych kart graficznych (tzn. abonamentów za dostęp do AI).

Sercem urządzenia jest procesor AMD Ryzen AI Max+ 395 – pierwszy układ x86, w którym CPU i GPU (procesor i karta graficzna) współdzielą nawet 128 GB zunifikowanej pamięci. Dla porównania, ogromny flagowiec Nvidia (RTX 5090) oferuje jedynie 32 GB VRAM. Rozwiązanie AMD daje blisko 4-krotnie więcej miejsca na modele AI w sprzęcie mieszczącym się w plecaku.

Miniaturowy komputer pokazał też potężną moc. W teście inferencji modelu DeepSeek R1 układ AMD okazał się ponad trzykrotnie szybszy od najnowszej, kosztującej ponad tysiąc dolarów karty Nvidia RTX 5080. Komputer wielkości grubej książki skutecznie zdeklasował rynkowego giganta w realnych zadaniach AI.

Co oznacza liczba 235 miliardów parametrów?

Liczba parametrów to główny wskaźnik “pojemności” i możliwości poznawczych modelu:

• 7-8 miliardów: Modele “małe”. Bez problemu działają lokalnie na nowoczesnych smartfonach czy zwykłych laptopach. Są doskonałe do szybkiego streszczania tekstu czy prostych tłumaczeń.
• 70-100 miliardów: Modele średnie. Oferują poziom bardzo kompetentnego, zaawansowanego asystenta, ale do płynnego działania wymagają dedykowanego serwera lub najdroższych stacji roboczych.
• 235 miliardów (klasa “Gigant”): Modele na tym poziomie swoimi możliwościami depczą po piętach potężnym, zamkniętym systemom takim jak GPT-4 czy Claude 3. Mają ogromną bazę wiedzy i potrafią prowadzić wieloetapowe, spójne rozumowanie.

Dlaczego z perspektywy sprzętowej to przełom?

Tak ogromna wielkość modelu wiąże się z jedną twardą fizyczną barierą: zapotrzebowaniem na pamięć (VRAM / RAM). Każdy z tych 235 miliardów parametrów musi zostać w całości załadowany do ultraszybkiej pamięci sprzętu, zanim będziesz w stanie zadać mu pierwsze pytanie. Zależnie od tego, jak mocno skompresowany jest model, jeden parametr zajmuje przeważnie od 0.5 do 2 bajtów pamięci. Oznacza to, że model mający 235 miliardów parametrów wymaga od 120 do nawet 200 GB wolnej pamięci, by w ogóle wystartować.

Najpotężniejsza konsumencka karta graficzna (RTX 5090 kosztująca krocie) ma zaledwie 32 GB pamięci VRAM. Tradycyjnie uruchomienie lokalnie tak ogromnego modelu wymagałoby połączenia czterech lub sześciu takich kart w ogromnej serwerowej obudowie – to wiąże się z gigantycznym kosztem i zapotrzebowaniem na prąd.

Przełomowość 128 GB zunifikowanej pamięci w nowym komputerze AMD (gdzie procesor główny i graficzny mają dostęp do tej samej wielkiej puli RAM-u) polega na tym, że rozwiązuje ten problem architektonicznie. Cała wiedza ukryta w 235 miliardach parametrów fizycznie mieści się teraz w małym układzie, pozwalając zwykłemu użytkownikowi na korzystanie z klasy sztucznej inteligencji, która do tej pory była zablokowana za bramami serwerowni w Dolinie Krzemowej.

Wpływ na cały rynek AI

Obecnie to Nvidia wiedzie prym w dostarczaniu mocy obliczeniowych dla sztucznej inteligencji. Wyobraźmy sobie jednak sytuację, w której to AMD, rywalizując kosztami i wydajnością, przejmuje prowadzenie w wyścigu. Czy w takim przypadku Nvidia (wraz z upływem czasu) nadal będzie w stanie uzasadnić tak wysoką wycenę? Możliwe, że nie.

To pokazuje, jak rynek nowoczesnych technologii szybko się zmienia. To, co jeszcze rok temu wydawało się niemożliwe, dzisiaj jest już rzeczywistością.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – Analiza Rynkowa