Nieco mniej popularnym od wskaźnika C/Z jest wskaźnik C/WK (Cena do Wartości Księgowej). Najprościej ujmując pokazuje nam, ile razy powyżej wartości księgowej wyceniane są akcje danej spółki na giełdzie. Podobnie jak w przypadku C/Z, proste przełożenie tego wskaźnika na ocenę atrakcyjności zakupu konkretnej spółki może być mało efektywne.
Czym dokładnie jest wskaźnik C/WK i jak go liczyć?
Zanim przejdziemy do przykładów, warto zrozumieć mechanikę tego narzędzia. Wskaźnik C/WK (ang. P/BV – Price to Book Value) oblicza się, dzieląc aktualną kapitalizację spółki przez jej wartość księgową (aktywa minus zobowiązania). Wzór wygląda następująco:
Interpretacja jest kluczowa dla inwestora:
- C/WK < 1: Oznacza, że rynek wycenia spółkę poniżej wartości jej majątku netto. Może to sugerować okazję inwestycyjną (niedowartościowanie) lub poważne problemy fundamentalne firmy (rynek spodziewa się strat).
- C/WK > 1: Oznacza, że inwestorzy płacą więcej, niż wynosi wartość likwidacyjna majątku, oczekując, że firma będzie generować zyski w przyszłości.
🎓 Chcesz lepiej rozumieć giełdę?
Wskaźnik C/WK to ważny element układanki, ale nie jedyny. Jeśli chcesz zbudować kompletną strategię i poznać inne kluczowe wskaźniki analizy fundamentalnej, zajrzyj do naszego centrum wiedzy.
Wycena banków a spółek technologicznych – studium przypadku
Spółki różnią się bowiem od siebie. Najlepiej pokazać to na przykładzie banku i spółki technologicznej. Przyjrzyjmy się naszemu polskiemu bankowi PKO BP. W ubiegłym roku była możliwość kupienia akcji PKO po ok. 18 zł. Dla takiej ceny akcji wskaźnik C/WK wynosił ok. 0,5. Tylko połowa wartości księgowej za zdrowy fundamentalnie bank, którego roczny zysk netto na koniec września 2020 wyniósł 2,7 mld zł przy rentowności mierzonej ROIC prawie 10%!
Podobnie jak w przypadku wszystkich banków, PKO podporządkował się rekomendacji KNF i wstrzymał dywidendę. Ta miała wynieść w 2020 roku prawie 3 zł na akcję, czyli przy obecnej cenie ok. 29 zł niemal 10% na akcję. Dywidendy prawdopodobnie wrócą w bankach w 2021 roku, co dla inwestorów, którzy kupili akcje poniżej 20 zł może być niezłym dodatkiem do wzrostu wartości samych akcji.
Czym jest wartość księgowa w “starej ekonomii”?
Wartość księgowa przedsiębiorstwa wyceniana jest na podstawie pozycji bilansowych przedsiębiorstwa (aktywów i pasywów). Jest to różnica aktywów i zobowiązań spółki, równa jest wartości kapitału własnego. W starej ekonomii (opartej głównie na przemyśle i produkcji) i standardowym podejściu do wartości księgowej, kapitał przedsiębiorstwa określano na podstawie wartości ziemi i budynków (np. fabryki). W tym ujęciu kapitał własny przedsiębiorstwa nie uwzględniał na przykład wzrostu wartości majątku trwałego w czasie (grunty).
Wady C/WK w analizie spółek technologicznych
Dzisiaj wygląda to zupełnie inaczej. Większość firm, zwłaszcza technologicznych, ma bardzo wysoki wskaźnik C/WK. Dzieje się tak dlatego, że wartość księgowa jest liczona dla takich spółek dokładnie tak samo, jak dla typowo produkcyjnych podmiotów. Na przykład Apple, który jest najbardziej wartościową spółką na świecie, nie ma własnych fabryk. Wartością firmy, której nie widzimy w księgach, jest ogromny popyt na ich produkty, który firma sama wykreowała rewolucyjnymi produktami (szczególnie w przeszłości za czasów Jobsa). Ta wartość spółki jest budowana przez marketing oraz nakłady na rozwój i badania. Tego nie zobaczymy w wartości księgowej, przynajmniej nie w bezpośredni sposób.
Co więcej, Apple – podobnie jak wiele amerykańskich spółek – prowadzi skup akcji własnych (buyback). Mimo tego, że zyski spółki wzrosły z 37 mld USD w 2013 roku do 57 mld USD w 2020, wartość księgowa spadła ze 128 mld $ do 78 mld $. Jak to jest możliwe? Otóż Apple skupił bardzo dużą ilość swoich akcji bezpośrednio na rynku, tym samym obniżając wartość księgową. Kiedy więc badamy taką spółkę jak Apple, mniejszą uwagę zwracamy na wskaźnik C/WK i ogólnie na wartość księgową, a więcej uwagi poświęcamy na przykład płynności, rentowności, aktywom i ewentualnie zobowiązaniom.
Kiedy stosować C/WK? Porównanie sektorów
Aby ułatwić Ci decyzję, kiedy warto patrzeć na ten wskaźnik, przygotowałem zestawienie sektorów. Zauważ, że niska wartość C/WK nie zawsze oznacza okazję – w technologii może być normą.
| Sektor | Przydatność C/WK | Kluczowe uwagi |
|---|---|---|
| Banki i ubezpieczyciele | Bardzo wysoka | Aktywa są wyceniane rynkowo, C/WK < 1 często oznacza okazję. |
| Przemysł ciężki | Średnia / Wysoka | Duży majątek trwały (fabryki, maszyny), który realnie zabezpiecza wartość. |
| Nowe Technologie / IT | Niska | Największą wartością jest IP i “know-how”, których nie ma w bilansie. |
| Usługi (bez majątku) | Niska | Wysokie C/WK jest tu naturalne, niska baza majątkowa. |
W przypadku spółek finansowych (banków) jest inaczej. Ich aktywa (np. kredyty i pożyczki) oraz zobowiązania (depozyty) są aktualizowane kwartalnie. Wartość księgowa w przypadków banków jest dużo lepszym miernikiem wartości spółki. W naszym konkretnym przypadku mieliśmy okazję kupił akcje PKO w zasadzie za połowę wartości likwidacyjnej banku. Nie dopłaciliśmy nic – dostaliśmy za darmo – za potencjał wzrostu w przyszłości, wysoka rentowność i możliwą wysoką dywidendę.
Kupowanie kiepskiego banku za połowę wartości księgowej może być nadal ryzykownym posunięciem, ale kupno PKO za połowę wartości księgowej w mojej ocenie jest bardzo dobrą okazją inwestycyjną.
Podsumowanie: Zalety i wady wskaźnika C/WK
Abyś mógł świadomie korzystać z tego narzędzia w swojej strategii inwestycyjnej, zebrałem najważniejsze plusy i minusy stosowania Ceny do Wartości Księgowej.
✅ Zalety C/WK
- Stabilność: Wartość księgowa jest zazwyczaj bardziej stabilna niż zysk netto (C/Z), co ułatwia analizę w czasie.
- Wycena spółek w kłopotach: Przydatny, gdy spółka notuje straty (ujemne C/Z) – pozwala ocenić, czy cena nie spadła poniżej wartości likwidacyjnej.
- Twarde dane: Opiera się na zakumulowanym majątku, a nie na prognozach analityków.
❌ Wady C/WK
- Niewidzialne aktywa: Całkowicie ignoruje wartość marki, patentów, zasobów ludzkich (kluczowe dla firm IT).
- Księgowość: Różne metody amortyzacji mogą znacząco zmieniać wartość księgową, utrudniając porównania między krajami.
- Efekt historyczny: Wartość księgowa to zapis przeszłości (koszt historyczny), który może nie oddawać realnej wartości rynkowej majątku (np. nieruchomości kupionych 20 lat temu).
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o Wskaźnik C/WK
Czym jest wskaźnik C/WK?
Czy niskie C/WK zawsze oznacza okazję?
Jaka jest prawidłowa wartość C/WK dla banków?
Dlaczego spółki technologiczne mają wysokie C/WK?
Jaki jest związek między C/WK a ROE?
Zaloguj się na swoje konto, aby zostawić swój komentarz.